EGIAD Dünya’da Ve Türkiye’de Pandemi Ekonomisini Degerlendirdi

Zoom üzerinden gerçeklesen toplantiya, EGIAD üyesi is dünyasi yogun ilgi gösterdi. Toplantinin açilis konusmasini yapan EGIAD Yönetim Kurulu Baskani Alp Avni Yelkenbiçer, ÜNLÜ & Co is birligi ile gerçeklesen ekonomi sohbetlerinin EGIAD ev sahipliginde düzenli olarak her çeyrek organize edilecegini aktararak, üye is insanlarinin ekonomi gündemi olarak önlerini görebilmeleri için bu toplantilarin rota niteliginde gerçeklesebilecegini ifade etti. Ünlü & Co’nun 1. Girisim Sermayesi Yatirim Fonu’na EGIAD Meleklerinden birkaç üye ile beraber yatirim karari çiktiginin bilgisini de paylasan Yelkenbiçer, “ÜNLÜ&Co, ülke ekonomisine kazandirdigi yabanci yatirimlar, 500’e yakin çalisani ile tüm paydaslari için deger yaratan serefiyesi yüksek bir firmadir. Bunun bir yansimasi olarak da %25’lik bölümünün halka arzi için Sermaye Piyasasi Kurulu’na basvurmus durumda. Kurumsal sosyal sorumluluk anlaminda da önde gelen faaliyetleri olan ÜNLÜ & Co özellikle kurdugu Kadin Girisimciler Akademisi vasitasiyla kadinlara gereksinim duyduklari her konuda tam donanimli bir rehberlik yaparak girisimcilik yolculuklarinda onlari cesaretlendiriyor” dedi.

2020 yilindan bu yana tüm dünya ekonomilerinin pandeminin yarattigi agir etkilere karsi önemli ekonomik adimlar atmak zorunda kaldiklarini vurgulayan Yelkenbiçer, “Merkez bankalarinin genisleme için para basmasi ve pandemi nedeniyle duran islere ve çalisanlara yüklü mali politika destegi izlenen yöntemler olarak basi çekti. Türkiye ekonomisi ise bu sürece hem dolarizasyon seviyesi %25’lerdeyken hem de yüksek enflasyonu 2018’den bu yana çift hanelerde seyir ettiginden dolayi oldukça kirilgan bir yapida girdigi için atabilecegi adimlar oldukça kisitliydi. Gelinen bu noktada 2021 yili tüm dünya genelinde asilamanin hizlica yapilacagi, ekonomik aktivitelerin küresel olarak desteklenecegi, yardimlarin devam edecegi bir yil olacagi düsüncesiyle tüketimin artmaya devam edecegi öngörüleriyle global olarak dünya ekonomisinde bir büyüme trendine girilebilecegi bir yil olarak bekleniyordu. Hatta yilbasinda özellikle TÜSIAD ekonomistlerinin yaptigi tahminler global olarak ekonominin %5,5, Türkiye ekonomisinin de %4.5 büyüyecegi seklindeydi. Ülkemizin ancak dogru iktisadi politikalar insa ederek sermayeye erisimi ve büyümeyi yakalamasi mümkün olabilir. Her ne kadar geçen hafta merkez bankasinin aldigi faiz arttirmama karari mevcut politikanin devami gibi yorumlansa da para ve kredi politikalarinda erken gevseme potansiyeli, mevcut olan enflasyon trendini daha da arttirma riski tasimaktadir. Global olarak artis trendinde olan gida emtia fiyatlari da enflasyonun seyri konusunda bir baska risk unsurudur” dedi.

ÜNLÜ & Co Arastirma Bölümü Kidemli Müdürü Gökhan Uskuay, Dünya ekonomisi genelinde Avrupa, Amerika ve Türkiye’deki ekonomik gelismeleri, firsatlari ve riskleri degerlendirdi. Mart 2020’den itibaren hayatimiza giren Covid salgini ve pandemi kosullarinin saglik sistemini zorlayarak gelisimine sebep olurken ekonomilerin ise ülkelerin zorlanmasina ve daralmasina sebep oldugunu kaydetti.

Dünya Ekonomisi Kirilgan

Vaka sayilarinin azalmamasi sebebiyle Dünya’nin büyük bir risk altinda olduguna dikkat çeken Uskuay, ekonominin kapali halinin 2022 senesine kadar sirayet edebilecegini kaydetti. Pandemi sonrasi ekonomilerin toparlanma sürecinin de devam edebilecegine isaret eden Uskuay, “ABD’de -6’ya kadar finansal kosullarda bozulma yasandi. AB Merkez Bankasi da ayni sikintiyla karsi karsiya kaldi. Pandemi ülkelerdeki birçok sorunu büyüttü. Dünya zaten son 10 yilda parlak bir senaryoya sahip degildi, pandemi süreci ile tablo bu noktaya ulasti. ABD’de 20 milyon is kaybi olustu sonrasinda geri dönenler olsa da 9 milyon issiz hala mevcut durumda. Tüketici güveni en düsük seviyeye ulasti. Merkez Bankalari bu süreçte devreye girerek Dünya’yi batmaktan kurtardilar. Tüm Dünya’da tedarik zincirlerinin yetersizligi, stoklarin tükenmesi, arz eksikligi fiyatlar üzerinde etkili oldu. 2023 yilina kadar pandemi öncesindeki üretim noktasina gelinmesi mümkün olmayacaktir. ABD’de bu süreçte evde oturan halka 1.9 trilyon $ tesvik paketi verildi. Bu denli büyük bir tasarruf bulunmakta. Büyümenin ve enflasyonun çok kirilgan oldugu bir evredeyiz. Enflasyon hedefleri, çikti açiklari, kapanma durumu ekonominin tesviklerle devam edebilecegini göstermekte” dedi.

Türkiye gibi gelismekte olan ülkelerin normallesmesinin 2022’i sonunu bulacagini kaydeden ÜNLÜ & Co Arastirma Bölümü Kidemli Müdürü Gökhan Uskuay, Türkiye ekonomisinin son 4-5 yilinin belirsizlik içinde geçtigine dikkat çekerek, yeni büyüme oraninin en fazla yüzde 4’lerde kalabilecegine vurgu yapti. Uskuay söyle konustu: “2020 zaten toparlanma yiliydi ve krize bu toparlanma aninda yakalandik. Ancak su da var ki; Türkiye’de pek çok sektör kapansa da üretim tedarik zinciri kapanmadi. Dünya ülkelerinde tedarik zinciri sikintidaydi ve Türkiye bunu avantaja dönüstürmeyi bildi. Bu açidan pandemi bizim için firsat oldu. Üretim kapasitesinin yüzde 110 seklinde gerçeklestigi, sanayi üretiminin son 10 yilin en yüksek rakamina ulastigi dönem oldu. Ancak Merkez Bankasi tartismalari ve süreci sonrasinda bu firsati büyümeye dönüstürme konusunda kararli adimlar atamadik ve firsati kaçirdik.”

Firsatlari ve riskleri de özetleyen Gökhan Uskuay, maddelestirerek su sekilde siraladi.

Firsatlar:

• Normallesme ve baz yili etkisi ile yüksek global büyüme,
• Merkez Bankalarinin tesviklerini devam ettirmesiyle global likiditenin ve risk alma istahinin sürecek olmasi,
• Riskli varliklara yönelimde tarihi düsük çarpanlarla islem görmemiz ve tarihi düsük seviyelerde bulunan yabanci yatirimci seviyesi,
• Enflasyonun baz etkisi ile düsmesi ile yilin son çeyreginden itibaren faizlerde normallesme,

Riskler:

• Global likidite ve risk alma istahinda artisa bagli olarak finansal varliklarda balon olusma olasiligi ve yüksek volatilite,
• Pandemi nedeniyle yasaklarin uzamasi nedeniyle büyümenin ve turizm gelirlerinin düsük seviyede kalmasi,
• Yüksek global büyümeye karsilik yil içerisinde dalgali bir global enflasyon. Tedarik ve arz sikintilarinin yasandigi emtiaya ek olarak normallesme ile birlikte artis gösterecek hizmet ve gida fiyatlari,

Çekirdek enflasyonun katiligi ve TL’de reel olarak deger kazaniminin kur geçisgenligi içerisinde zaman alacak olmasi, ters dolarizasyonun hizinin yavas olmasi