K Vitamini Kalp Rahatsizliklarindan Koruyor!

Vitaminler vücudumuzun canliligini devam ettirebilmesi için gerekli mikro besin ögeleridir. Hücre yenilenmesinden enerji üretimine kadar birçok döngü için belirli miktarlarda olmasi gereken elzem maddelerdir. B ve C grubu vitaminler suda çözünebilirken, A, D, E ve K vitaminleri yagda çözünebilir ve bir kismi vücutta depolanabilir.

 

Yeni Yüzyil Üniversitesi Gaziosmanpasa Hastanesi Beslenme ve Diyet bölümünden, Dyt. Seyma Öner ‘K vitamini hakkinda’ bilgiler verirken, Vücutta depolanabilen K vitamininin ‘felç, kalp krizi, beyin kanamasi gibi ciddi komplikasyonlarin gelisimini önlemek açisindan oldukça önemli’ olduguna deginerek, K vitamini açisindan zengin olan ‘lahana, ispanak, kabak, pancar, pazi, salgam, maydanoz, brokoli, marul gibi sebzeleri tüketmenin vücudu hastaliklara karsi daha dirençli hale getirdigini’ ifade etti.

 

Vücutta depolanabilen K vitamini kanin pihtilasmasinda, kalp rahatsizligi riskini azaltmaya yardimci olur ve kemik sagliginda önemli görevleri bulunan bir vitamindir. Bu vitamin kanin pihtilasmasini saglayarak asiri kanamayi önleyen ve kemik metabolizmasinda çesitli görevleri olan protrombin isimli proteinin üretimi için gereklidir. 

 

K vitamininin kaynagina göre iki çesidi bulunmaktadir. Bunlar: K1 vitamini (filokinon) yesil yaprakli sebzelerde bulunur, K2 vitamini (menakinon) bagirsak bakterileri tarafindan üretilir. K1 vitamini (fitonadion), pihtilasma için önemlidir ve K2 vitamini, kalsiyum metabolizmasi için daha önemlidir. K vitaminini çogunlukla gidalarla alabiliyoruz. K1 yesil yaprakli sebzelerde bol miktarda bulunur. K2'yi hayvan kaynaklarindan aliriz ve bagirsaklarimizdaki bakteriler az miktarda sentezler. Bu iki türün disinda K3 olarak adlandirilan sentetik yolla elde edilen bir K vitamini türü de mevcuttur ve karaciger için zararli oldugu bilindiginden artik kullanilmamaktadir.

 

Bagirsak bakterileri (mikrobiyota) tarafindan üretilebilen bir vitamin oldugundan eksikligi ile yetiskinlerde bazi bagirsak hastaliklari gibi bazi kronik hastaliklardan kaynakli olarak vitamin emiliminin etkilenmesi gibi durumlar disinda pek karsilasilmazken, yeni dogan bebeklerde çok yaygindir. Yetiskinlerde eksikligine nadir olarak rastlanmasi nedeniyle K vitamini alimi genellikle diger vitaminlerle karsilastirildiginda daha az önemsendigi ve arastirildigi görülmektedir. Ancak eksikliginde kanama bozukluklari, osteoporoz gibi hastaliklara yakalanma riskinin artmasi gibi olumsuzluklar gelistiginden saglikli bireyler tarafindan K vitamini alimina gereken özen gösterilmelidir.

 

K Vitaminin Faydalari

Kanin pihtilasmasinda aldigi rol nedeniyle yaralarin dogru sekilde iyilesmesinde ve asiri kanamanin önüne geçilmesinde etkilidir. Kan sulandirici ilaçlarin asiri kullanilmasina bagli olarak olusan kanamalarin önüne geçebilmek için belirli miktarlarda K vitamini takviyesi uygulanabilir.

 

Kemik yogunlugunun korunmasi ve kemik metabolizmasinin düzenlenmesi açisindan önemli etkilere sahip olan K vitamini, osteoporoz gibi kemik dejenerasyonuna bagli birçok hastaligin önlenmesinde etkili oldugu yapilan bazi çalismalarla kanitlanmis. Ayrica kemik mineral yogunlugunu arttirdigindan kemik kirilma riskini de azalttigi görülmüstür. Buna ek olarak kemik metabolizmasinda kritik bir rol oynadigi bilinen bir diger vitamin olan D vitamini ile K vitamini kombine edildiginde daha etkili olabilir.

 

Yapilan farkli bir çalismada yüksek miktarda K1 vitamini seviyelerine sahip 70 yas üzerindeki saglikli bireylerin yüksek sözel hafiza performansina sahip oldugu anlasildi. Bu da K vitaminin beyin sagligi üzerine de olumlu etkilerinin oldugunu göstermektedir.

 

K vitamini, damarlarda mineralizasyonun ve birikimin önlenmesi üzerinde yardimci etkileri vardir. Dolayisiyla K vitamini yeterli düzeyde alindiginda yüksek tansiyon gelisim riskinin azaltilmasina katkida bulunur. Bu durum kalp ve damar hastaliklarindan korunmak için önemliyken, felç, kalp krizi, beyin kanamasi gibi ciddi komplikasyonlarin gelisimini önlemek açisindan oldukça önemlidir.

 

K Vitamini Eksikligi

K vitamini suda çözünmez, yagda çözünür ve vücutta depolanan bir vitamindir. Bu nedenle K vitamini eksikligi nadir durumlar disinda görülmez. K vitamini eksikligi görülebilecek durumlar sunlardir:

 

Çölyak, kistik fibrozis gibi hastaliklar Siroz gibi karaciger hastalilari Antibiyotik kullanimi ile mikrobiyotanin zarar görmesi Ülseratif kolit, crohn gibi sindirim ve emilimi engelleyen hastaliklar Bagirsaklarin her hangi bir bölümünün operasyonla çikarilmis olmasi Yetersiz ve dengesiz beslenme.  

K vitamini eksikliginde; kanama sorunlari (siyah ve kanli diskilama gibi), tirnak altlarinda kanamaya bagli kirmizi beneklerin olusmasi, vücutta morarmalar, bebeklerde ise göbek kordonu bölgesinde kanama ve sünnetin ardindan iyilesmenin gecikmesi gibi belirtiler görülebilir.

 

K Vitamini Kaynaklari

Zengin K vitamini kaynaklari yesil yaprakli sebzelerdir. Içerisinde en çok K vitamini bulundurma sirasina göre; Lahana, ispanak, kabak, pancar, pazi, salgam, maydanoz, brokoli, maruldur.

 

K Vitamininden Zengin Bir Tarif

 

Sosu için:             -2 yemek kasigi hardal

-4 yemek kasigi zeytinyagi

-Damak tadina göre limon suyu

 

 Firinda Brüksel Lahanasi

 

Malzemeler:   -1 kilo (kg) brüksel lahanasi

-1 yemek kasigi zeytinyagi

-1 yemek kasigi pul biber

-Damak tadiniza göre tuz ve karabiber

 

Hazirlanisi: Brüksel lahanalarini ayiklayarak temizledikten sonra ortadan ikiye bölün. Zeytinyagi pul biber tuz ve karabiberi karistirip brüksel lahanalariyla harmanlayin. Firin kagidi serilmis tepsinize sosladiginiz brüksel lahanalarini yerlestirin. Ardindan isitilmis firininizda 15-20 dakika renk alana kadar pisirin. Bu esnada hardal, zeytinyagi ve limon suyunu pürüzsüz olana kadar blender ile karistirin. Firindan çikardiginiz brüksel lahanalarinin üzerine sosunuzu gezdirerek sunum yapabilirsiniz. Afiyet olsun.