Hamilelik döneminde anne adayinin dogru beslenme aliskanligi edinmesi, bu sürecin saglikli atlatilmasinda kilit role sahip. Öyle ki anne karnindaki bebegin gelisimini saglikli tamamlamasi, annenin hamilelik dönemini sorunsuz geçirmesi, dogumun saglikli geçmesi ancak yeterli, dengeli ve kaliteli beslenmeyle saglanabiliyor. Aslinda saglikli beslenme programina hamilelik öncesinde baslanmasi çok daha dogru bir yaklasim oluyor. Dogru beslenme aliskanligi sayesinde; erken dogum, düsük dogum agirligi ve bebekte olusabilecek pek çok önemli saglik problemine karsi önlem alinabildigi gibi, anne adayinda da diyabet, yüksek tansiyon, gebelik zehirlenmesi, kemik erimesi, obezite ve lohusalik depresyonu gibi ciddi komplikasyonlar engellenebiliyor.
Acibadem Kozyatagi Hastanesi Kadin Hastaliklari ve Dogum Uzmani Doç. Dr. Elif Meseci, genel saglikli beslenme kurallarinin hamilelik sürecinde de geçerli olduguna dikkat çekerek, “Ideal kilo alimini saglayacak, makro ve mikrobesin ihtiyaçlarini karsilayacak, bagisiklik sistemini destekleyecek ve varsa saglik sorunlariniza uygun modifikasyonlari saglayacak sekilde bir beslenme programi uygulamalisiniz. Bunun için tabaginizin yarisi bol renkli mevsim sebzeleri, 1/4’ü protein, 1/4’ü kompleks karbonhidrat içermeli. Ayrica gün içerisinde 2-2,5litre su tüketmeyi de asla ihmal etmeyin” diyor. Ancak hamilelik sürecinde yapilan bazi beslenme hatalari anne ve bebegin sagligini ciddi boyutlarda tehdit edebiliyor, çok daha kötüsü ölümcül sonuçlara yol açabiliyor! Acibadem Kozyatagi Hastanesi Kadin Hastaliklari ve Dogum Uzmani Doç. Dr. Elif Meseci, saglikli hamilelik için kaçinmaniz gereken beslenme hatalarini anlatti; önemli öneriler ve uyarilarda bulundu.
Tek tip beslenmek
Hamilelik döneminde yetersiz ve kötü beslenmek hem bebekte hem anne adayinda ciddi saglik problemlerinin gelismesine adeta davetiye çikartiyor. Örnegin demir eksikligi kansizlik yapabiliyor, bu durum bebegin yetersiz büyümesine yol açmasinin yani sira annede halsizlik, çarpinti ve kalp yetersizligi gibi tablolar olusturabiliyor. Yetersiz kalsiyum alimi da bebekte kemik-iskelet sisteminin saglikli gelismesini önlerken, annede gebelik zehirlenmesi ve kemik erimesiyle sonuçlanabiliyor. Doç. Dr. Elif Meseci, “Hamilelik döneminde yeterli ve dengeli beslenmenin aslinda hiç bilinmeyen en önemli yönü ise bebegin yetiskinlikteki obezite, diyabet, yüksek tansiyon veya koroner kalp hastaliklari gibi kardiyo-metabolik hastalik riskinin ve entelektüel kapasitesinin anne adayinin ne kadar saglikli beslendigiyle yakindan ilintili olmasidir” diyor. Dolayisiyla hamilelik sürecinde sizin ve bebeginizin; demir, kalsiyum, D vitamini, A ve B vitaminleri, omega-3 yag asitleri(EPA+DHA), protein ile enerji ihtiyacini karsilayacak olan dengeli–yeterli beslenme programi olusturmalisiniz. Sebze ve meyveleri mevsimine göre tüketmeniz de dikkat etmeniz gereken bir baska önemli noktayi olusturuyor.
Kafeini abartmak
Kafein hamilelik döneminde vücuttan daha yavas atiliyor ve plasentayi geçerek bebegin kan dolasimina karisabiliyor. Yapilan bazi çalismalarda, hamilelikte yüksek dozlarda kafein tüketiminin düsük, erken dogum ve düsük dogum agirligina neden olabilecegi ortaya konmus. Ayrica annede çarpinti, tansiyon yükselmesi, anksiyete, karin agrisi ve ishal yapabiliyor. Amerikan Obstetrik ve Jinekoloji Dernegi, hamilelikte kafein tüketiminin günde 200 mg’dan az olmasi gerektigini belirtiyor. Kahve, siyah çay, yesil çay, enerji içecekleri, kola ve çikolata kafein içeren içecek ve besinlerden. Bir fincan Türk kahvesinde 50-60mg, 1 kupa filtre kahvede 150-200mg, 1 fincan siyah çayda 20-40mg kafein yer aliyor.
Kahvalti etmemek
“Gece boyunca harcanan glikozun yenilenmesi ve kan sekerinin dengelenmesi için kahvalti etmek sart” uyarisinda bulunan Kadin Hastaliklari ve Dogum Uzmani Doç. Dr. Elif Meseci, söyle devam ediyor: “Kahvaltinin atlanmamasi hamilelik döneminde ayri bir önem tasiyor. Bu ögün atlandigi takdirde anne adayinda gün içinde halsizlik, yorgunluk, bas agrisi ve tansiyon düsmesi gibi sorunlar gelisebiliyor. Kahvaltida yulaf ezmesi, süt veya yogurt, meyve, findik-ceviz gibi yagli tohumlardan olusan gevrek kasesi hazirlayabileceginiz gibi; sebzeli bir omlet, peynir, tam tahilli ekmek, bal ve rengarenk bir mevsim salatasiyla da güne baslayabilirsiniz”
Iki kisilik beslenmek
Anne adayi bebeginin daha saglikli olacagini düsünüp, hamilelik döneminde ‘iki kisilik’ beslenmek gibi önemli bir hataya düsebiliyor. Gereksiz kilo alimina neden olabilen bu yanlis inanis anne adayina ve bebege yarardan çok zarar veriyor. Öyle ki hamilelikte asiri kilo alimi; erken dogum, gebelik sekeri, yüksek tansiyon, gebelik zehirlenmesi, bebekte büyüme-gelisme anormalligi, dogumda omuz takilmasi; dogum sonrasi dönemde ise tromboemboli, anemi, yara yeri enfeksiyonlari, yenidoganda kan sekerinde düsme ve polistemi (kirmizi kan hücrelerinde artis) gibi pek çok saglik sorununa neden olabiliyor. Kadin Hastaliklari ve Dogum Uzmani Doç. Dr. Elif Meseci, hamilelik sürecinde ideal kilo artisinin hamile kalindigi andaki vücut kitle endeksine göre belirlendigini vurgulayarak, söyle konusuyor: “Eger anne adayi kilolu ise 5-11 kilo, normal kiloda ise 11.5-16 kilo, zayif ise 12.5-18 kilo tüm hamilelik süresince almasi gereken ortalama kilo artisi oluyor. Anne adayinin kilosuna göre degismekle birlikte, genellikle ilk trimesterde ek kalori ihtiyaci olmuyor, 2-3. trimesterde ise ek olarak günde 300-450 kalori artisi yeterli geliyor” diyor.
Hatali besinler tüketmek
Kadin Hastaliklari ve Dogum Uzmani Doç. Dr. Elif Meseci, hamilelik döneminde kaçinmaniz gereken besinleri söyle anlatiyor:
Pastörize edilmemis çig süt ile süt ürünleri, pastörize edilmemis peynir: Listeria gibi bakteriler içerebilen bu besinler anne ve bebekte enfeksiyona neden olabiliyorlar. Çig yumurta: Çig yumurtayla yapilan mayonez, salata sosu, tiramisu ve mus gibi yiyecekler salmonella enfeksiyonuna yol açabiliyorlar. Pismemis-az pismis kirmizi et, tavuk, balik: Düsük ve erken dogum gibi ciddi sorunlar olusturabilen toksoplazma basta olmak üzere, çesitli bakteri ve parazitler bu yiyeceklerde bulunabiliyor. Civa gibi agir metal içerigi yüksek olan dip baliklari-kabuklu deniz ürünleri: Agir metaller bebegin beyin ve sinir sistemine zarar verebiliyor, zeka ve motor gelisimini bozabiliyorlar. Bu nedenle yüzey baliklari, yani sardalya, hamsi, uskumru ve istavriti tercih etmeli, mümkünse hamsi gibi küçük baliklari iskeletiyle tüketmelisiniz. Böylelikle omega-3 ihtiyacinin yani sira kalsiyum ve D vitamini ihtiyaci da balikla karsilaniyor. Islenmis, yanmis, trans yag içeren gidalar(fast food) / konserve besinler: Basta sarküteri ürünleri-tütsülenmis etler olmak üzere listeria gibi pek çok bakteriyi tasiyabilecekleri ve toksik katki maddeleri içerdikleri için bu gruptaki besinlerin hamilelikte tüketilmeleri önerilmiyor.
