Birçok nedene bagli olarak ortaya çikan egzama, cildi kurutarak kasintiya ve su kabarciklarina yol açabiliyor. Kis aylarinda nem oraninin düsmesi ve soguk hava nedeniyle daha sik görülen egzamanin tedavi edebilmesi için sorunun kaynaginin belirlenmesi önem tasiyor. Egzamanin olusmamasi için bazi pratik önlemlerin de alinmasi gerekiyor. Memorial Kayseri Hastanesi Dermatoloji Bölümü’nden Uz. Dr. Ayse Gökçe Tümtürk, egzama belirtileri ve korunma yöntemleri hakkinda bilgi verdi.
Uygun olmayan sabunlar egzama nedeni
Tibbi adi “dermatit” olan egzama cildi kurutan, kasinti ve kabarciklarla kendini belli eden bir deri hastaligidir. Toplumda çok sik görülen ve degisik tipleri olan egzama, birden fazla sebebe bagli olarak görülebilmektedir. Egzamanin en önemli nedenleri alerjik reaksiyon, ciltteki kuruluk ve strestir. Ayrica uygun olmayan sabunlarin kullanilmasi, ortamdaki toz ve bazi kimyasallarin deriyle temasi egzamaya neden olabilmektedir. Ancak egzamanin kesin nedeni tam olarak bilinmemekte, bünyesel uygunlugun da etkisi oldugu düsünülmektedir. Ev kadinlari, kuaförler, temizlik isiyle ugrasanlar ile meslekleri geregi ciltleri kimyasallara maruz kalan kisilerde daha çok görülmektedir.
Egzamanin 5 önemli belirtisi
Vücudun çesitli yerlerinde orta çikan kizarikliklar. Cildin kurumasi nedeniyle belirginlesen kasinti. Bölgenin özellikle geceleri kasinmasi sonucunda cildin gerginleserek çatlamasi. Zamanla ortaya çikan küçük ve içi sivi dolu kabarciklar. Ciltte baslayan döküntüler ve kabuklar.
Egzama eller, ayaklar, bacaklar ve saç diplerinde; kizariklik, kasinti, pullanma, yanma hissi gibi belirtilerle ortaya çikar. Derideki kuruluk ilk belirtilerdendir. Egzamali bölge kasindikça tablo daha da agirlasmaktadir. Belirtilerin birbirini takip etmesi kasimaya bagli olarak devam etmekte, kisirdöngü nedeniyle sikayetler yenilenmektedir.
Egzamanin teshisi için yama testi yapilmali
Egzamanin teshisi dermatoloji hekimlerinin fiziki muayenesiyle konulabilmektedir. Taniyi netlestirebilmek için yama testi( patch) yapilir. Süpheli hastalarin sirtina alerjen maddelerin düsük konsantrasyonlari yapistirilir. 48 ile 72 saat arasinda deriyle temas eden alerjen maddelere cildin verdigi tepki ölçülür. Test süresince kisinin dus almamasi ve terlemeye neden olabilecek aktiviteleri yapmamasi gerekir. Alerji ilaci bu dönemde kullanilmamaktadir aksi halde test negatif çikar. Bu sürenin sonunda test yapilan bölgede kizariklik, kabarma ve sulanma varsa sürülen maddenin alerjik etkisi oldugu ortaya çikacaktir.
Risk faktörlerinden kaçinmak önemli
Egzamanin kesin bir tedavisi bulunmamaktadir. Egzamanin tedavisinde bu soruna neden olan etkenlerden uzak durmak çok önemlidir. Cildin hangi maddeye karsi reaksiyon gelistirdigi belirlenmeli, kaynaga yönelik tedavinin ilk adimi atilmalidir. Tedavide kortizon disi bagisiklik sistemini baskilayici ilaçlar, cildi rahatlatan pansumanlar ve lokal kortikosteroidli pomadlar kullanilmaktadir. Nötral sabunlar, bariyer kremleri, nemlendiriciler ve egzama sampuanlari rahatlama saglayacaktir.
Egzamadan koruyan önlemler
Egzamaya aday olan kisilerin bulunduklari ortam yeterli nem ve isi oranina sahip olmalidir. Bulunulan ortamlar sik sik havalandirilmalidir. Dus alma sikligi mevsime göre ayarlanmali, günlük banyo yapilmamalidir. Banyoda cildi tahris edecek kese ve lifler kullanilmamali, su kesinlikle çok sicak olmamalidir. Banyodan sonra uygun nemlendirici ürünler ile tüm vücut nemlendirilmelidir. Dusta ve günlük el-yüz yikamada nötr sabunlar kullanilmalidir. Bagisiklik sistemini destekleyen gidalar tüketilmeli ve düzenli spor yapilmalidir. Egzamaya neden olan alerjenin mutlaka kullanilmasi gerekiyorsa, temasi engelleyen eldivenler kullanilmalidir. Içinde toz barindiran hali ve battaniye gibi esyalar uyuma saatlerinde yatak odasinda bulundurulmamalidir. Günlük olarak yeterli miktarda su içilmelidir.
