Bülent Eczacıbaşı'ndan Kritik Uyarı: İş Dünyası Küresel Sorunlara Çözüm Üretmeli

Bülent Eczacıbaşı'ndan Kritik Uyarı: İş Dünyası Küresel Sorunlara Çözüm Üretmeli

Bülent Eczacıbaşı, 25’inci yıldönümünü kutlayan Ekovitrin dergisine 2025 yılının ilk ayında konuk oldu. Genel Yayın Yönetmeni Şeref Özata’nın sorularını cevaplandıran Bülent Eczacıbaşı, önemli mesajlar verdi.

Bülent Eczacıbaşı'ndan Kritik Uyarı: İş Dünyası Küresel Sorunlara Çözüm Üretmeli 

Eczacıbaşı, küresel ekonominin günümüzde aynı anda birçok zorluğun üstesinden gelmeye çalıştığını, dünyanın dinamosu niteliğindeki Çin’de büyümenin yavaşladığını, batıda gelişmiş ülkelerin yapısal ekonomik zorluklarla karşı karşıya bulunduğunu, Rusya – Ukrayna savaşının yanında bölgesel çatışmaların siyasi ve jeopolitik belirsizlikleri beraberinde getirdiğini söyledi.

DÜNYA İKİZ DÖNÜŞÜMÜ GERÇEKLEŞTİRMEK ZORUNDA

Batının söz konusu sorunlara çözüm ararken ABD’de Donald Trump’ın yeniden başkan olmasıyla dış ticaret tarifeleriyle büyük ekonomiler arasındaki rekabetin yeniden ticaret savaşlarına dönebileceğini dile getiren Bülent Eczacıbaşı, tüm bunlara ek olarak küresel ekonominin ikiz dönüşümü, daha açık bir ifadeyle iklim değişikliklerine karşı yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişi ve dijital teknolojilerin yerel ekonomik faaliyetlere entegrasyon sürecini, olabildiğince hızlı gerçekleştirmek zorunda olduğunu vurguladı.

Söz konusu zorlukların teorik çözümünün inovasyonu desteklemek ve verimliliği artırmak olduğunun altını çizen Bülent Eczacıbaşı, “Bu amaçla ülke yönetimleri ve politika yapıcıları, verimliliği artıracak makro politika uygulamalarına ve kapsamlı bir sanayi politikaları geliştirmeye odaklanırken, iş dünyası da mikro çözümün parçası olmayı amaçlamalı. İş dünyasının, bahsettiğimiz zorlukları aşmak yolunda atması gereken ilk adım, sürdürülebilirliği işletme stratejilerinin merkezine koymaları. Bu da, karbon ayak izini azaltmak amaçlı iyi planlanmış, somut adımlar atmayı ve tedarik zincirlerini uçtan uca düşünen, döngüsel ekonomiyi destekleyen üretim süreçleri oluşturmayı gerekli kılıyor. Ayrıca tüm bu adımlar, sürdürülebilirlik raporlarıyla, ilerleme raporlarıyla kamuoyuyla şeffaf bir şekilde paylaşılmalı” dedi.

ÜST YÖNETİMLER İNOVASYONU DESTEKLEMELİ

Üst yönetimlerin organizasyonları, hatta daha geniş anlamda ekosistemi, inovasyonu destekleyen bir yapıya kavuşturmak için çalışması gerektiğinin altını çizen Eczacıbaşı, “Burada, işletme kültürünün de çok büyük önemi var. Tüm bu zorlu hedefleri başarmak, topluma kalıcı fayda sağlayabilmek, ancak adil ve şeffaf bir yönetim benimsemekle mümkün. Organizasyonumuzun her bir bireyinin haklarını koruyan, eşitlikçi; müşterilerimize ve toplum geneline karşı da hesap verebilir bir yönetim anlayışı sergilemeli ve bu anlayışı, organizasyonumuzun tüm üyelerinin, tüm paydaşlarımızın hissetmesini sağlamalıyız. Dolayısıyla, iş dünyasının ve bireylerin, küresel ekonomik zorlukların üstesinden gelmek amacında, en az ülke yönetimleri kadar sorumluluğu var. Organizasyonlarımızı dönüştürdüğümüz, yeni koşullara adapte ettiğimiz noktada, tüm bu belirsizliklerin bize birçok fırsatlar sunacağına inanıyorum” diye konuştu.

KAMU-ÖZEL SEKTÖR İŞBİRLİĞİ TEMEL SORUNLARI ÇÖZER

Türkiye’de iş dünyasının öncülüğünde kurulacak bir sivil toplum birliğinin hem ekonomik kalkınmaya hem de sosyal sorunların çözümüne ciddi katkılar sağlayabileceğini belirten Bülent Eczacıbaşı, “Türkiye’nin teknoloji odaklı, sürdürülebilir ve rekabetçi bir ekonomiye geçişini hızlandıracak yeni bir yapı düşünülebilir. Türkiye’de iş dünyası tarafından kurulacak ve ekonomiyi de içine alan yeni bir sivil toplum birliğinin, öncelikle inovasyon, sürdürülebilirlik ve teknoloji ekseninde şekillenmesi öngörülmelidir. Çünkü Türkiye ekonomisinin temel sorunlarına çözüm getirebilecek ve küresel rekabette avantaj sağlayabilecek alanlar bu başlıklarda toplanıyor” dedi.

Eczacıbaşı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Eczacıbaşı şöyle konuştu:

“Dijital dönüşüm sürecinin hızlandırılması ve teknoloji üretiminin artırılması; start-up ekosisteminin desteklenmesi, yazılım ve yapay zekâ gibi sektörlere yatırım çekilmesi; yeşil enerji, döngüsel ekonomi ve karbon nötr hedeflerine yönelik projeler geliştirilmesi; Türkiye’nin rekabet gücünü artıracak sektörel dönüşüm projelerine odaklanılması; nitelikli iş gücünü geliştirmek ve beyin göçünü tersine çevirmek için eğitim programları düzenlemek; kırsal alanlardaki ekonomik kalkınmayı destekleyen, girişimciliği artırmaya yönelik projeler geliştirmek bu kurumun hedefleri arasında olabilir. “

TÜRKİYE BÖLGESİNDE BÜYÜK BİR AVANTAJA SAHİP

Türkiye’nin özellikle 2002-2005 döneminde başarılı bir şekilde uyguladığı programla ve günümüzde, IMF 2024 projeksiyonlarına göre 1,34 trilyon dolara ulaşan gayrisafi yurtiçi hasılasıyla nominal bazda dünyanın on yedinci, satın alma paritesine göre ise dünyanın on ikinci büyük ekonomisi olduğu bilgisini veren Bülent Eczacıbaşı şöyle dedi:

“Kuşkusuz içinde bulunduğumuz coğrafya, bize bir yandan birçok fırsat sunarken bir yandan da sağlıklı, ilkeli ve şeffaf bir şekilde yönetmemiz gereken birçok belirsizliği karşımıza çıkarıyor. Küresel talep merkezleri, Avrupa, Asya ve Orta Doğu’nun kesişim noktasında bulunuyor olmamız, ülkemize eşsiz bir lojistik avantaj. Konumumuz, Orta Asya ve Orta Doğu’nun zengin enerji kaynaklarının Avrupa’ya taşınmasında da kritik öneme sahip. Ayrıca ülkemizin genç nüfusu, nitelikli işgücü kapasitemiz de, uzun vadeli büyüme potansiyelimize destek veriyor. Tüm bunları değerlendirdiğimizde, yüksek potansiyele sahip bir ekonomi olduğumuz açıktır. Ancak bu potansiyelimizi ortaya koyabilmemiz için de, atmamız gereken adımlar bulunuyor.”

ÖNCE MAKRO EKONOMİK İSTİKRAR SAĞLANMALI

Türkiye’nin öncelikle makro ekonomik istikrarı sağlaması gerektiğini, burada göze çarpan en önemli makro ekonomik parametrenin enflasyon olduğunu dile getiren Bülent Eczacıbaşı, “Enflasyonun, bir an önce tek haneye indirilmesi, ülkemizin yatırımcı dostu bir iş ortamı sunabilmesi ve çok ihtiyaç duyduğu uluslararası yatırımları çekebilmesi için büyük önem taşıyor. Buna ek olarak, üretim yapımızın ithalat bağımlılığını azaltacak yapısal adımların atılması da, yerli kaynaklarla yenilenebilir enerji üretiminin geliştirilmesi, dış finansman bağımlılığımızı azaltacak, büyüme potansiyelimizi artıracaktır. Tabii tüm bu ekonomik adımların başarılabilmesi ve uzun vadede korunabilmesi, ancak kurumsal kapasitemizi artırmamızla, operasyonel açıdan bağımsız kamu kurumlarının bağımsız yapılarının korunmasıyla, hukuki öngörülebilirliğin ve güven ortamının sağlanmasıyla mümkündür” dedi.

Bülent Eczacıbaşı, Türkiye’nin halihazırda; genç nüfusu, jeopolitik konumu ve ekonomisinin ulaştığı büyüklük itibariyle, uluslararası arenada çok önemli bir noktada olduğunu, ancak gerçekleştirilmesi gereken reformlar bulunduğunu, ülke potansiyelini ortaya koyabilmesi ve gelecek nesillere daha sürdürülebilir bir ekosistem sunabilmesi için her şeyden önce ahlâki sorumluluğun öne çıktığını kaydetti.

GENÇLERİN FAYDALANABİLECEĞİ KİTAPLAR

“Biraz Daha Düşününce” adlı yeni kitabıyla ilgili mesajlar veren Bülent Eczacıbaşı, “Bu kitap, Aklımızda Bulunsun adlı kitabımın devamı nitelinde.  Bu iki kitabın yapısı da birbirine çok benziyor. Her ikisinde de kırkar adet deneme var. Denemelerin birkaç dakika içinde kolayca okunabilecek uzunlukta olmasına özen gösterdim. Kitabın boyutlarına ve uzunluğuna kadar her açıdan kolay okunabilir olması benim için önemliydi, çünkü herkesin vakti az, kitaplar zaten dijital medya ile rekabet halinde, okumaya çok az vakit ayırabiliyoruz. Bu kısa denemelerin toplamından bir tek mesaj çıkarmak pek mümkün değil. Ortak noktaları benim bu yıl ellinci yılını doldurduğum iş yaşamımdan esinlenen bazı düşünceleri, notları içermeleri. Bunların içinde özellikle gençlerin yararlanabilecekleri bazı anıların, deneyimlerin, görüşlerin olabileceğini düşünüyorum” bilgisini verdi.

İŞ İNSANLARININ SORUMLULUĞU GİDEREK ARTIYOR

“İşim Gücüm Budur Benim” adlı kitabında da iş insanlarına dair sorumluluğun kendi iş hayatı boyunca nasıl değiştiğini anlatmaya çalıştığını belirten Bülent Eczacıbaşı, “Mali imkânlara sahip, uluslararası ilişkileri güçlü, organizasyon ve işletme yeteneği olan iş insanlarının toplumda her zaman kendi girişimlerinin dışında görev ve sorumlulukları vardır. Hele Türkiye gibi gelişmekte olan, her alanda pek çok sorunları bulunan bir ülkede bu sorumluluk daha da büyük önem taşır. Ben iş yaşamımın başında iken bu sorumluluğu çok derinden hisseden, babamın ve babamın kuşağından olan Türkiye’nin öncü iş insanlarının yanında çok bulundum, deneyim kazandım, onlar tarafından yetiştirildim, diyebilirim. Onlar ülkenin her sorununda kendilerine de bir görev düştüğüne inanan, çözümler bulmak için hiç tereddüt etmeden kolları sıvayan insanlardı” diye konuştu.

Günümüzde iş insanlarından beklentilerin biraz değiştiğine vurgu yapan Bülent Eczacıbaşı, “Küresel boyutlarda dev sorunlarla karşı karşıyayız. İklim değişikliği, sürdürülebilirlik, gelir dağılımındaki eşitsizlikler ve daha başka pek çok küresel sorun ileriye yönelik kaygıları beraberinde getiriyor. İş insanları olarak çözümüne katkıda bulunmak zorunda olduğumuz ülke sorunları azalmış değil, ama bunlara küresel boyutlarda yenileri eklendi. İş insanları, özellikle büyük ölçekli kuruluşlar, bu sorunların ortaya çıkmasında büyük pay sahibi olarak görülüyorlar. O nedenle çözümlere katkıda bulunmak sorumlulukları var. Buna ek olarak bu kuruluşların gerek finansal gerekse teknolojik imkânları, bünyelerindeki insan gücü açısından bu sorunların çözümünde en büyük ümit kaynağı oldukları düşüncesi de var. Bütün bunları dikkate alınca çağımızda iş insanlarının sorumluluklarının giderek arttığını düşünüyorum” dedi.

BİENALLER SANATA VE EKONOMİYE KATKI VERİYOR

Çağdaş sanat bienallerinin, bir ülkenin sadece sanatsal değil, kültürel, sosyal ve ekonomik yapısını da olumlu yönde etkileyerek toplum genelinde büyük bir değer oluşturduğuna işaret eden Bülent Eczacıbaşı, “Bienallerin, uluslararası sanatçıların, küratörlerin ve eleştirmenlerin bir araya geldiği platformlar sunarak ülkenin küresel sanat sahnesindeki yerini güçlendirdiğini görüyoruz. Bu etkinlikler, ülkenin kültürel zenginliğini sergileme fırsatı veriyor ve ülkeye prestij kazandırıyor. Bienalimiz sayesinde, yerel sanatçılarımızın eserlerini uluslararası bir izleyici kitlesine sunma şansını elde ediyoruz. Böylece sanatçıların daha yenilikçi ve özgün işler üretmesine olanak sağlanıyor ve yaratıcı ekonomi destekleniyor. Çağdaş sanat geniş kitlelere tanıtılıyor, toplumda sanat farkındalığı artıyor. Atölyeler, paneller ve rehberli turlar gibi etkinliklerle hem profesyonellere hem de halka sanat eğitimi sağlanıyor. İKSV olarak amacımız bienalimizin bu başarısını gelecekte de sürdürmek” ifadelerini kullandı.

İŞ VE EKONOMİ DÜNYASININ NABZINI TUTUYOR

Ekovitrin dergisinin 25 yıllık yayın hayatında iş dünyasının ve ekonominin nabzını tutan, güçlü bir referans kaynağı haline geldiğini, Aralık 2024’te 300’üncü sayısını yayımlayarak bu önemli dönüm noktasına ulaşması, yalnızca derginin değil, aynı zamanda Türkiye iş dünyası hikâyesinin de önemli bir parçası olma başarısını gösterdiğini dile getiren Eczacıbaşı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Eczacıbaşı, “Ekovitrin’in ekonomi ve iş dünyasına dair analizleri, sektörel raporları ve röportajları, hem mevcut gelişmeleri anlamamızda hem de geleceğe dair stratejiler oluşturmamızda önemli bir yol gösterici. Ayrıca, ulusal ve uluslararası arenadaki gelişmeleri aynı çatı altında birleştiren bakış açısı, iş dünyasının ihtiyaç duyduğu perspektifi sağlamada çok değerli. 25 yıl boyunca aynı kalite ve vizyonla yayın yapmak büyük bir başarıdır. Bu başarıyı sağlayan Ekovitrin ekibini ve bu süre zarfında dergiye katkıda bulunan herkesi tebrik ediyorum” ifadesini kullandı.

Ekovitrin dergisinin uzun yıllardır başarıyla sürdürdüğü Geleneksel Yılın Starları ödül törenlerini, iş dünyasına önemli katkılar sağlayan bir platform olarak gördüğünü belirten Bülent Eczacıbaşı, “Bu tür ödüller, başarılı şirketlerin ve bireylerin çalışmalarını görünür kılarak hem onlara moral ve motivasyon sağlıyor hem de sektördeki diğer oyunculara ilham veriyor. Ödül alan isimler ve şirketler, aynı zamanda iyi uygulamaların yayılmasına da vesile oluyor. Bu tür etkinliklerin, rekabeti yalnızca performansla sınırlı tutmayıp, sürdürülebilirlik, yenilikçilik ve toplumsal fayda gibi değerlere de odaklanmayı teşvik ettiğini düşünüyorum. İş dünyasının böyle güçlü bir etkinlikle bir araya gelmesini ve başarı hikâyelerinin kutlanmasını da çok değerli buluyorum” değerlendirmesini yaptı.

DOĞA BİLİMLERİNDE KARİYER YAPMAYI İSTERDİM

“İş adamı olmasaydım, büyük bir olasılıkla doğa bilimleri alanında akademik bir kariyer seçerdim” diyen Eczacıbaşı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Eczacıbaşı, “Ancak çocukluğumdan beri beni derinden etkileyen babamın örneği beni iş yaşamına yöneltti. Değer yaratan kurumlar meydana getirmek ve yönetmek, yatırımlar yapmak ve insanlara iş olanakları sağlamak bana en erken yaşlarımdan beri hep çok cazip hedefler olarak gözüktü. Bunlar beni iş insanı olmaya zorlayan değil, özendiren nedenler oldu” dedi.

Eczacıbaşı, sağlığı elverdiği sürece çalışacağını, gerekirse gelecek yıllarda emekliliğe yumuşak geçiş yapacağını söyledi. Eczacıbaşı, “Ancak işlerimize ilgimin her zaman devam edeceğini düşünüyorum. İş yaşamını da, çalışmayı da çok seviyorum. Önemli olan bu ilgiyi benden görevi devralanların işlerine fazla karışmadan sürdürebilmek” diye konuştu.

ÇOCUKLARIMIZA SORUMLULUK KAZANDIRMALIYIZ

Her çocuğun farklı bir birey olduğunu unutmadan çocukların hem bireysel mutluluklarını hem de toplumsal uyumlarını sağlamak için onların ihtiyaçlarına ve potansiyellerine uygun rehberlik yapmak öncelikli ebeveynlerin görevi olduğuna dikkat çeken Bülent Eczacıbaşı, “Her şeyden önce çocuklara dürüstlük, saygı, adalet, empati ve sorumluluk gibi evrensel değerleri kazandırmak, onların sağlıklı bir birey olmasında temel taşlardan biri. Ahlâki rehberlik, çocukların doğruyu yanlıştan ayırmasını ve sağlam bir karakter geliştirmesini sağlıyor. Eleştirel düşünme ve problem çözme yeteneğinin de küçük yaşlarda kazanılması gerekiyor. Çocukların sorgulayıcı ve çözüm odaklı bir bakış açısı geliştirmesine destek olmak, onları hayatın zorluklarına hazırlıyor. Onlara fikirlerini ifade etme, farklı bakış açılarını anlama ve mantıklı sonuçlara ulaşma becerilerini kazandırmak bizim sorumluluğumuz. Çocukların küçük yaştan itibaren karar alma süreçlerine katılımlarını sağlarsak, onları bağımsız bireyler haline getirebiliyoruz” dedi.