RUSLARIN AZERBAYCAN’I İŞGALİ VE KATLİAMLARI

PROF. DR. İBRAHİM ÖZTEK

20 OCAK 1988 (KANLI 20 YANVAR), RUSLARIN AZERBAYCAN’I İŞGALİ VE KATLİAMLARI 

20 Ocak 1988 tarihinde Rusların Azerbaycan’ı işgali ve katliamları nedeni ile 19 Ocak 2023 günü Fatih Ali Emiri Kültür Merkezinde bir konferans düzenlendi. Konferans, Karabağ Azerbaycan’dır Koordine Etme Derneği, Türk Ocağı İstanbul Şubesi ve Anadolu Aydınlar Ocağı birlikteliğinde gerçekleştirildi. Konferans Türkiye ve Azerbaycan Milli Marşlarının okunması ile başladı. Ardından 20 Yanvar işgalini anlatan Türk yapımı kısa bir film izlendi. Karabağ Azerbaycan’dır Dernek Başkanı Elvin Abdurrahmanlı açış konuşmasında; Rus işgalinin kısa bir açıklamasında bulundu. 

Daha sonra Anadolu Aydınlar Ocağı Genel Başkanı ve Türkiye Azerbaycan Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Prof. Dr. İbrahim Öztek, “20 Yanvar’ın Öncesi ve Sonrası” konulu bir konferans verdi. 

Prof. Dr. İbrahim Öztek; 1988 yılında Rus ve Ermeni zulmü altında inleyen Azerbaycan Türk’ü, bir de kendi toprağı olan Karabağ’ın Ruslar tarafından Ermenilere peşkeş çekilmesi ve Türklerin yurtlarından edilmesi üzerine bağımsızlık ateşini alevlendirmeye başladı.   

Ebulfeyz Elçibey tarafından 1989 yılında kurulan Azerbaycan halk cephesi, Azerbaycan komünist partisi KGB ve Kızıl orduya rağmen Azerbaycan’ın bağımsızlık mücadelesini başlattı. Amaç Sovyetlerden ayrılmak ve Azerbaycan’dan Sovyetleri kovmaktı. Halk bilinçlendiriliyor, çeşitli toplantılar, mitingler yapılıyor ve artık bilinçli halk meydanları dolduruyordu. Bakü Azadlık meydanında 17 Ocak günü bir milyon Azerbaycan Türk’ü toplanmış ve “Azadlık” “Azadlık”  haykırışlarıyla Rusya’yı telin ediyordu. 

Moskova, bağımsızlık hareketini durdurmaya kararlıydı. Zira bu hareketin diğer cumhuriyetlere de yayılacağından korkuluyordu. 19 Ocağı 20 Ocağa bağlayan gece hava destekli 66 000 kişilik Rus ordu birlikleri Azerbaycan’a girdi. Tanklar, motorize birlikler ve ağır silahlar Azerbaycan Türk’ünün üzerine ölüm yağdırdı. Azerbaycan Türk’ü, genlerindeki kahramanlık ateşi, damarlarındaki asil kan ve sarsılmaz imanları ile işgal kuvvetlerine 

göğüslerini siper etti. Silahsız halk yüreklerindeki ateş, bağımsızlık aşkı ve kendine yakışır asalet ile Rus’a şiddetle karşı koydu. İmanlı göğüslerini tanklara siper etti. Ezildi, vuruldu. 147 şehit, 744 yaralı ve 841 tutuklama Azerbaycan Türk’ünü yıldıramadı. Bayrak bir defa kalkmıştı ve hiçbir güç onu asla indiremeyecekti. Şehitler, Azerbaycan’ın bağımsızlık ateşiydi ve bu ateş Rus imparatorluğunu çökertmeye başladı. O gün için Sovyetlerin Başbakan birinci yardımcısı Haydar Aliyev’de bağımsızlık hareketini tüm gücü ile destekliyordu.

Azerbaycan bağımsızlık ateşi, sadece Azerbaycan’da kalmadı. Alevler yangına dönüştü ve yangın tüm Sovyet cumhuriyetlerini sardı. Sonuçta Gorbaçov yönetimindeki 15 cumhuriyetli o dev imparatorluk, Azerbaycan Türk’ünün kararlılığı, bağımsızlık aşkı, gururu ve yüksek iradesi karşısında çatırdadı ve çöktü. 

Fakat Ermeniler rahat durmuyordu. 1992 yılında Rus destekli Ermeni birlikleri Karabağ’ı işgal etti. Hocalı soykırımını yaşadı. 

Azerbaycan 30 yıl gözyaşı döktü. Fakat boş durmadı. Siyasi, askeri, sosyal hazırlıklarını tamamladı. Modern silah gücüne sahip, eğitimli, yüksek moralli ve inançlı savaşçı bir ordu haline gelen Azerbaycan silahlı kuvvetleri vatan için ölmeye hazır hale geldi. Ermenilerin 2016 ve 2020 yıllarında Azerbaycan topraklarına yaptığı tecavüzler cevapsız kalmamalıydı. Ermeniler; Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye için stratejik bir bölge olan Tovuz’u 26 Eylül 2020 günü ateş altına aldı. Bu bölgeden Anadolu’ya giden TANAP dahil gaz, petrol ve demiryolu geçiyordu. 

27 Eylül 2020 günü BM kararlarına uygun olarak savunma hakkını kullanan Azerbaycan kuzeyden güneyden ve cephe taarruzu ile 3 koldan karşı taarruza geçti.  44 gün göğüs göğüse süren savaş sonucu topraklarını azad etti. Azerbaycan ordusu, Başkomutanlık makamındaki İlham Aliyev önderliğinde kahramanlığı, cesareti ve inancı sonucu büyük vatan zaferi ile Türk milletlerine itibar, güven ve onur kazandırmıştır. Bu zafer, Nuri paşadan 100 yıl sonra Kafkaslarda kazanılan ikinci zaferdir. Bu ordu 30 yıl sonra da olsa Azerbaycan Türkünün kanını yerde koymamıştır. 

Öztek sözlerine şöyle devam etti: 20 Yanvar/20 Ocak ve Karabağ’daki Ermeni zulmü Azerbaycan Türk’ü veya Türklük için artık yas ve matem günü değildir. Bugün Azerbaycan Türkünün acımasız Sovyet rejimine ve işbirlikçilerine karşı şahlanışı, zincirlerini parçalayarak bayraklaşmasıdır. Azerbaycan önderliğinde 15 Sovyet cumhuriyeti de bağımsızlığını kazanmıştır. Bu cumhuriyetler her yıl Azerbaycan’a şükran günü düzenlemelidir.

İkinci Karabağ savaşında Türkiye Azerbaycanlı kardeşlerine çok büyük bir destek vermiş, Neriman Nerimanov’un dediği gibi kardeş kardeşin elinden tutmuştur. Türkiye ve Azerbaycan arasındaki “Bir millet iki devlet” sloganı diğer Türk devletleri için de önemli bir işarettir. Türk devletleri teşkilatı da Atatürk’ün dediği gibi “Türk birliğini görüyor ve ona inanıyorum” sözleri doğrultusunda adımlarını sıklaştırmaktadır dedi.

Türk Ocağı İstanbul Şube Başkanı Dr. Cezmi Bayram da yaptığı konuşmada; 20 Ocak 1988 günü Rus zalimliğine karşı İstanbul’da geniş kapsamlı mitingler düzenlediklerini, Azerbaycanlı kardeşlerinin yanında olduklarını belirttiklerini dile getirdi. Bayram; tanka topa karşı duran ve vatanlarını savunan Azerbaycan Türk’ünün sinelerini vatanlarına siper etmelerini dünyadaki en büyük güç olarak değerlendirdi. Türk birliğinin ayak sesleri duyulmaktadır. Bu birlik son derece akıllıca ve sistemli olarak gerçekleştirilmelidir. İfadelerini kullandı. 

Daha sonra Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Başkanı Közhan Yazgan ve Makedonya Türk Milli Birlik Hareketi Başkanı Erdoğan Saraç da birer konuşma yaptılar. 

Konferans sonrası Prof. Dr. İbrahim Öztek, Azerbaycan’da basılan  “Hocalı Soykırımı” Kitabını ve Anadolu Aydınlar Ocağının Bayrağını konuşmacılara armağan etti.