Ebu Zeyd el-Behlî 2

ISLAM BILIM ADAMLARI 
 
Ebu Zeyd el-Behlî 2
 
Ruh Sagligi
Ebu Zeyd el-Belhî, beden sagligina dair yeterince kitap yazildigi halde bu eserinin disinda bugüne kadar ruh sagligiyla ilgili kayda deger bir eser verilmediginden söz etmistir. Onun için yazdigi eserinin bu konuda hem ilk hem de orijinal oldugu iddiasinda bulunmustur.
Ebu Zeyd el-Belhî, akil sagligini ve akil hastaligini genellikle 'ruhani saglik' ile iliskilendirmis ve ilk defa bu eserinde gerek beden gerekse 'ruh' hastaliklarini konu almistir. Ruhani ve psikolojik sagligi tanimlamak için 'el-Tibb el-Ruhanî' (yani "Ruhani Tip") terimini, akil sagligi ile ilgilenen tip kolu için ise Tibb el-Kalb terimini kullanmistir.
 
Eserlerinden Bazilari
 
Ebu Zeyd el-Belhî’nin birçok açidan tip tarihi için önemli olan Mesâlihu'l Ebdân Ve'l Enfüs isimli eserde konu edilen akil sagligi ve akil hastaligi, medikal psikoloji ve bilissel psikoloji ve terapi gibi kavramlari, Islâm psikolojisi ve sinirbilimi tarihinde ilk defa ele almistir.
Ebu Zeyd el-Belhî eserinde, döneminin hekimlerinin fiziksel hastaliklara ve sagliga önem verip, psikolojik veya akilla ilgili hastaliklari ve sagligi göz ardi ettiklerini belirterek, tibbin bu davranisini tenkit ederek konunun önemi üzerine dikkatleri çekmistir.
Ebu Zeyd el-Belhî önemli bir konuda da bilim ve cesaretini ortaya koyarak bilinen ilk bu günkü ruh bilimi ile ilgili bilissel psikolog (yani bilissel psikoloji, düsünme, hissetme, ögrenme, hatirlama, karar verme, dil, problem çözme ve yargilama gibi zihinsel süreçlerin en genis anlamda incelenme) ve medikal psikolog, nevroz ile psikozu 
birbirlerinden farkli olduklarini ortaya koyan ilk kisidir. Böylece nevrotik hastaliklari siniflandirmis ve bunlarin her birinin tedavisi için farkli bilimsel terapileri uygulamis ilk hekimdir.
 
Ebu Zeyd el-Belhî, Emîr Ahmed b. Sehl’in iktidari kaybetmesinden sonra bir aralik Sâmânî emîrinin Buhara’da vezirlik teklifini kabul etmisse de yolda bu fikrinden vazgeçerek Sâmistiyân’a dönmüs ve burada vefat etmistir.