İstanbul Kadıköyde bir berber var. Adı Hüseyin Usta. 73 yaşında. 50 yıldır aynı dükkanda saç kesiyor.
Geçen hafta dükkana bir genç girdi. Saçını kestirirken Hüseyin Ustaya dert yandı. Abi ben yazılımcıyım ama iş bulamıyorum. Yapay zeka hepsini alacak. Geleceğim yok. Dedi.
Hüseyin Usta hiç konuşmadı. Sadece tıraşı bitirdi. Sonra duvardaki çerçeveyi gösterdi.
Çerçevede 1974 tarihli bir gazete kupürü vardı. Manşet: Elektrikli makineler berberleri bitirecek. 10 yıl içinde tıraş evde yapılacak.
Genç baktı. Sonra bir altındaki çerçeveye baktı. 1989 tarihli. Manşet: Japon robotlar saç kesmeye başladı. Berberlik mesleği tarihe karışıyor.
Bir altındakine baktı. 2001 tarihli. İnternet çağında berbere kim gider? Evde saç kesim videoları patladı.
Bir altındakine baktı. 2015 tarihli. Saç kesim uygulamaları berber dükkânlarını kapatacak.
Duvarda tam 7 tane çerçeve vardı. Her biri farklı on yıldan. Her biri berberliğin biteceğini ilan ediyordu.
Hüseyin Usta ilk kez konuştu: 50 yıldır beni bitiriyorlar evlat. Ben hâlâ buradayım. Biliyor musun neden?
Genç merakla baktı.
Çünkü insanlar saç kestirmeye gelmiyor. Dertlerini anlatmaya geliyor. Sen de şu an saç kestirmeye gelmedin. Derdini anlattın. Bunu yapay zeka yapamaz.
Genç düşündü. Haklıydı. 45 dakikadır saç kesimi 10 dakika sürmüştü. Geri kalan 35 dakika saf terapi seansıydı.
Parasını ödedi. Kapıya yürüdü. Döndü. Hüseyin Usta, siz hiç korkmadınız mı bu manşetlerden? Dedi.
“Meslekleri teknoloji bitirmez; insanın insana ihtiyacı bitmediği sürece berber de, terzi de yaşar.”
Hüseyin Usta güldü. Korktum tabii. Her seferinde korktum. Sonra anladım ki korkutan şey teknoloji değil. Korkutan şey insanların birbirine ihtiyaç duymayı bırakacağı düşüncesi. Ama 50 yıldır izliyorum. İnsanlar hâlâ birbirine muhtaç. Bu değişmiyor.
Genç çıktı. Bir hafta sonra geri geldi. Bu sefer saçı uzamamıştı. Sadece konuşmaya gelmişti.
Şimdi o genç her hafta geliyor. Artık yazılım işi bulmuş. Ama hâlâ geliyor.
Geçen hafta Hüseyin Ustaya sordum: Bu hikayeyi neden herkese anlatıyorsun?
Dedi ki: Çünkü herkes kendi mesleğinin biteceğini sanıyor. Oysa biten meslekler değil. Biten, insanların birbirine dokunmaktan vazgeçtiği anlar. O anlar geri geldiğinde her şey geri geliyor.
Duvara yeni bir çerçeve asmış. 2024 tarihli. Manşet: Yapay zeka berberleri bitirecek.
Hüseyin Usta gülüyor.
Aslında biten bir şey yok onları sadece korkularımız ile biz bitiriyoruz. Terzilik bitmedi yerine hazır konfeksiyon çıktı, lakin nerede ise 70 yıllık terzi dükkanları hâlâ açık. Neden mi? Evde paçayı kıvıracak, teğelliyecek, boyunu kısaltacak birileri yok. Ve o terziler hâlâ açık. Tıpkı berberler gibi.
Selâm ve dua ile.
Kategori: Ekonomi & Çalışma Hayatı
