Mizaç; dogustan gelen özelliklerimiz, huy karakter olarak tanimlanmaktadir.
Ancak mizaç sadece insanlara özgü degildir. Mevsimlerin, bitkilerin, hayvanlarin, gün içindeki zaman dilimlerinin, cografi bölgelerin, organlarimizin, canli cansiz akla gelen her varligin mizaci vardir.
Mizaçlar 4 gruba ayrilir. Bunlar; Toprak (Sevdavi Mizaç), Su (Balgami mizaç), Ates (Safravi Mizaç) ve Hava (Demevi Mizaç) dir.
Toprak; kuru, soguktur. Sonbaharin mizacidir. Bu mizaca sahip olan kisilerin genel özellikleri söyledir; duygusal, kuru cilde sahip, çekingen hareket eden, az yiyen, bedeni soguk, genelde üzgün ve düsünceli.
Su; nemli, soguktur. Kisin mizacidir. Bu mizaca sahip kisiler; sogukkanli, cilt beyaz, yavas ve agir hareket etme, tane tane yavas konusma, bedeni soguk, uykusu agir olanlardir.
Ates; kuru, sicaktir ve Yazin mizacidir. Bu mizaca sahip kisilerde genel özellikler; sinirlilik, cilt kuru, hizli hareket eden, hizli konusan, beden sicakligi fazla.
Hava; nemli, sicaktir. Ilkbaharin mizacidir. Bu mizaca sahip kisilerin genel özellikleri; sicakkanli kisilik, hizli ve güçlü hareket eden, uykuyu seven, bedeni sicak.
Yukarida yazilanlar disinda da mizaçlara özgü birçok kisilik özellikleri vardir. Mizacimizi belirleyen unsurlarin basinda süphesiz anne babamizdan aldigimiz genetik faktörler yer alir.
Bununla birlikte bazi arastirmacilara göre; yasadigimiz cografya, dogum animizda ki mevsim, dogum saatimiz de etkilidir. Örnegin yaz ayinda dünyaya gelen çocuklarin genellikle çok haylaz ve yerlerinde duramadiklari, enerjilerinin fazlaligi gözlenmistir (Ates mizaç).
Mizaca etki eden faktörler arasinda yasta önemlidir. Örnegin ergenlik döneminde Ates mizaç ön planda iken, yaslilikta toprak mizaca kayma olur.
Bir diger önemli konu da kisinin ruhsal durumudur. Mesela uzun süreli üzüntü, hüzün, mutsuzluk bedeni sogutur ve soguk mizaçlara kayma olabilir, böyle bir durumda, uygun beslenme programlari ve tedavilerle, kisinin asil mizacina dönmesi saglanmalidir.
Saglikli Beslenmede mizaç günümüzde oldukça popülerdir. Ates mizaçlilar kuru sicak olduklari için bedenlerinin ihtiyaci nemli soguk yiyeceklerdir.
Nemli soguk yiyeceklere birkaç örnek; Yogurt, ayran, balik çesitleri, kabak, domates, yesil zeytin, elma, portakal, kuru kayisi verilebilir.
Hava mizaçlilar; kuru soguk mizaçli gidalari beslenmelerinde ön siraya yerlestirmelilerdir. Limon, erik, kereviz, brokoli, dana eti, turp, keçi sütü, yulaf, misir, ispanak gibi.
Toprak mizaçlilar; nemli sicak gidalara önem vermelidir. Siyah kuru üzüm, ceviz, kiraz, incir, havuç, yesil mercimek, kuzu eti, bal, bulgur, tereyagi gibi.
Su mizaçlilar; kuru sicak yiyeceklerle beslenmelidir. Kuru incir, sogan, sarimsak, maydanoz, siyah zeytin, ayva, kirmizi mercimek, nohut gibi.
Saglikla Kalin..
Emine Aydemir
Kaynak: Ersin Çubuk