Bîrûnî, trigonometrik fonksiyonlarda yariçapin bir birim olarak kabul edilmesini teklif eden ilk kisi olup sinüs ve kosinüs gibi fonksiyonlara sekant, kosekant ve kotanjant fonksiyonlarini ilave etmistir.
Bîrûnî’nin bu yönü bati dünyasi tarafindan ancak iki asir sonra kesfedilip kullanilabilmistir.
Bîrûnî’nin trigonometriyi kullanarak bir dagin yüksekligini, ufuk alçalmasi açisini ölçerek, meridyen yayi uzunlugunu hesaplamasi, önemli bir çalismasidir.
Kanun adli eserinde Aristo ve Batlamyus'un görüslerini tartisma konusu yaparak, bilim tarihinde ilk defa Dünya’nin kendi ekseninde döndügünü kesfetmistir.
Ayrica gerilim düzleminin gök apsisine göre egikligini en yakin degerlerde hesaplamistir.
Bîrûnî, "Kitâbü’l-Camahir fi Mârifeti'l-Cevâhir" (Türkçe: Cevherlerin özellikleri üstüne) adli kitabinda 23 kati maddenin ve alti sivi maddenin özgül agirliklarini bugünkü degerlerine çok yakin olarak hesaplamistir.
Birûni, Tip alaninda da birçok eser vermis ve kadin ve dogum hastaliklari, sezeryan üzerine ilk defa ameliyatlar yapmistir.
Birûni, sifali otlar ve birtakim ilaçlar üzerine yazdigi "Kitabu's Saydane" isimli kitabinda üç bin kadar bitkinin neye yaradigini ve nasil kullanildigi kesfetmistir.
Ilaçlarin yaninda o bitkinin Arapça, Farsça, Yunanca, Sanskritçe ve Türkçe gibi baska dillerdeki adinin yer almasi da etimolojik açisindan çok önemli bir gelismedir.
Birûni, Kitab - ül Saydele fi l-tib’ inda, tip için çok önemli bir tespiti ortaya koymaktadir:
"Tibbin en önemli gerçeklerinden birisi, tipla ilgilenen kisilerin doga bilimlerini de incelemeleri ve doga yasalarini tam anlamiyla kavrayabilmis olmalaridir. Ne yazik ki çagimizda insanlar kulaktan dolma bilgilerle yetinmektedirler. Ancak ustalardan sanatinin temel özelliklerini yilmadan ögrenip, bunlari geregince uygulayabilenler ustaliga ulasmayi umabilirler."
Ibn-i Sînâ ve Aristo'nun yaklasimina sürekli karsi çikan Bîrûnî, Ibn-i Sînâ ile yazisirken yaptigi tartismalardan bir kismi günümüze kadar ulasmistir.
Birûni tek yaratici inancini benimseyerek Evren'in bir baslangicinin oldugunu, öncesiz bir Evren'in yaratani inkar sayilmasi demek oldugunu savunmustur.
El-Birûni'nin Ay'in farkli durumlarini gösteren modellemesi (resim)
Biruni tarafindan Dünya'nin çapi ve çevresini ölçme için önerilen ve kullanilan diagram (resim)